Επιδείξεις αμαθείας

Του Σταμου Ζουλα

Το 1821 οι Έλληνες νίκησαν τους Ιταλούς.  Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης πέρασε στην Ιστορία γιατί κατασκεύασε το γήπεδο καραϊσκάκη.  Ένας παλιός Γερμανός που έγινε Έλληνας έκανε την Επανάσταση....  Αυτά κι άλλα χειρότερα ακούσαμε τις ημέρες αυτές - όπως, δυστυχώς, κάθε χρόνο - από νέα παιδιά που ρωτήθηκαν για την επέτειο της Εθνικής Παλιγγενεσίας.  Η βασική ερώτηση ήταν τι γιορτάζουν σήμερα οι Έλληνες και οι παραπάνω απαντήσεις δόθηκαν μπροστά στον τηλεοπτικό φακό, αυθόρμητα, χωρίς δεύτερη σκέψη, με απίστευτη ελαφρότητα και χαχανητά. 

Ας δεχθούμε ότι οι ερωτηθέντες αποτελούν μια μικρή μειοψηφία στη νεολαία μας.  Ότι η επιλογή τους ήταν καταχρηστική για να γίνει το ρεπορτάζ εντυπωσιακό.  Ότι η Παιδεία μας δεν έχει φτάσει στο απόλυτο μηδέν.  Εκείνο, όμως, που πρέπει να επισημάνουμε και προκαλεί έντονη ανησυχία είναι η απάθεια και η αδιαφορία με την οποία νέοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν την αμάθειά τους.

Το ίδιο διαπιστώνουμε και σε διάφορα τηλεοπτικά "παιχνίδια γνώσεων".  Υποτίθεται ότι οι παίκτες, διαθέτοντας, έστω, ένα μέσο επίπεδο εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, επιδιώκουν να διαγωνισθούν δημοσίως, εκθέτοντας σε φίλους, γνωστούς και εκατομμύρια τηλεθεατών την "ευρυμάθειά" τους.  Αποδεικνύεται, λοιπόν, ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των παικτών αυτών όχι μόνο δεν θα 'πρεπε να επιδιώξει τη συμμετοχή του σε διαγωνισμό γνώσεων, αλλά πως είχε κάθε λόγο ν' αποφύγει μια τέτοια δοκιμασία.  Διότι, απλώς, η επίδειξη γνώσεων απολήγει πολύ συχνά σε δημόσια πιστοποίηση μιας απύθμενης αμάθειας.  Όταν πηγαίναμε αδιάβαστοι στο σχολείο, νιώθαμε τύψεις.  Φοβόμασταν μήπως ο καθηγητής αποκαλύψει ενώπιον των συμμαθητών μας την άγνοια και την ασχετοσύνη μας.  Ξέραμε ότι μια λανθασμένη απάντηση θα προκαλούσε το γέλιο της τάξεως και επί μήνες περιπαικτικούς αστεϊσμούς εις βάρος μας.  Προτιμούσαμε, έτσι, την αμήχανη σιωπή, ή το ομολογητικό "δεν ξέρω".

Σήμερα, νέοι άνθρωποι όχι μόνον δεν αισθάνονται μειονεκτικά για την αμάθειά τους, προσπαθώντας να την αποκρύψουν, αλλά την προβάλλουν και τη θέτουν υπό την κοινή κρίση.  Ενδεχομένως, πιστεύουν ότι και οι περισσότεροι από εκείνους που τους παρακολουθούν διαθέτουν το ίδιο μορφωτικό επίπεδο.  Οπότε ουδέν το μεμπτόν.  Οι κάπως μεγαλύτεροι θέλουμε να πιστεύουμε ότι κάθε άλλο παρά συμβαίνει κάτι τέτοιο.  Τουλάχιστον όχι ακόμη.

A show of ignorance

By Stamos Zoulas

In 1821, the Greeks defeated the Italians. Giorgios Karaiskakis went down in history for building the Karaiskaki soccer stadium [not for fighting against the Turks]. An old German who later became a Greek [rather than Bishop Germanos of Patras] declared the 1821 War of Independence against the Ottoman Empire. These are just a few of the things we have heard over the past few days — and unfortunately we hear similar things every year — from children who were asked about the meaning of Monday’s anniversary. The basic question was what do Greeks celebrate on that day, and the above answers were given to the television camera, spontaneously, without a second thought, with unbelievable levity and giggling.

Let’s accept that the people questioned comprise a small minority of our youth; that the sample selected was not random, so as to make the report appear more striking; that we still receive some minimal education. But what has to be pointed out as a major cause for concern is the apathy and indifference of young men and women toward their own ignorance.

The same conclusion can be drawn from the various TV quiz shows. Players who have supposedly attained at least an average level of education compete in public, exposing their supposed erudition to friends, acquaintances and millions of spectators. It has been proved, however, that a large percentage of those players should not just abstain from such quiz shows but rather should do everything to avoid such exposure. This is because their would-be displays of literacy often produce a painful public demonstration of their illiteracy. In the past, when we went to school unprepared we felt guilty. We were afraid that the teacher might disclose our ignorance to our fellow pupils. We knew that a wrong answer would trigger laughter in the classroom and result in our being ridiculed for a long time. We thus preferred to remain silent in our embarrassment rather than admit our ignorance.

Today, people don’t just believe they have no reason to feel inferior about their illiteracy or try to conceal it; instead, they promote it and subject it to public judgment. Perhaps they believe that the majority of people watching these programs possess the same modicum of education as they do. Hence, nothing appears reprehensible. The older among us wish to believe that this is not the case; at least not yet.

  Kathimerini, 27-03 2002 

COMMENTARY:  This is an editorial from Kathimerini for 27 March 2002, at a time when complaints about certain reality TV and quiz shows were at their height.  Greek  is apparently the original language, the text being translated for the international edition of the paper.  Comparing the translation with the original, we see that at the level of phraseology the translator oftern departs from a close rendering of the Greek, in order to use expressions which are more natural in English.  Thus, many of the "equivalent" words and phrases are not ones you would find in the dictionary.  Certain expressive words find no place in the translation (ασχετοσύνη, απύθμενη); certain expressive words occur in the English (trigger) which are equivalent to more pedestrian ones in the original.

back to index                                                                    back to text 3